Gülnar, Mersin’in batısında, Toros Dağları’nın Taşeli Platosu’na yaslanan bir dağ ilçesi. İlçe merkezi kıyıdan otuz kilometreyi aşkın içeride, deniz seviyesinden dokuz yüz altmış metre kadar yüksekte, geniş bir düzlüğün üstünde kurulu. Eski Türkmen kuşaklarının hâlâ Anaypazarı dediği kasaba, bugünkü adını Cumhuriyet döneminde aldı; bölgeye yerleşen Türkmen boyları buraya on üçüncü yüzyılda gelmiş. İşlenen toprakların çoğu bağ. Üzüm bağları ilçenin simgesi sayılır, Çukurasma ve çevresinde yetişen kuş üzümü de kısa süre önce coğrafi işaret tescili aldı. Yüksek çayırlar ise hâlâ yaz otlağı olarak kullanılıyor. Gülnar’ı ilginç kılan, aynı ilçe sınırının hem bir yayla kasabasını hem de bir deniz kıyısını kapsaması. Merkezden güneye inen virajlı yol, Büyükeceli ve Yanışlı’da Akdeniz kıyısına ulaşıyor. Büyükeceli adının, Merv’den gelip Abbasilere karşı savaştığı anlatılan yarı efsanevi Türkmen kadını Gülnar Hatun’un diğer adı Büyük Ece’den geldiği de rivayet ediliyor. Kıyının bir bölümü aynı zamanda Türkiye’nin ilk nükleer güç santralinin kurulduğu Akkuyu’yu barındırıyor.
İlçenin en önemli tarihi alanı Meydancık Kale. Antik adı Kirşu olan bu tepe kenti, Hitit İmparatorluğu’nun çöküşünden sonra Luvilerin kurduğu Pirindu Krallığı’nın başkentiydi; Babil kralı Neriglissar’ın seferinde yağmalandığı, ardından Pers yönetimine geçtiği biliniyor. Uzunluğu yedi yüz elli metreyi bulan dikdörtgen surların içinde saray kalıntısı ve ne amaçla açıldığı hâlâ çözülemeyen derin bir kuyu var. Sarayda ele geçen beş bini aşkın Helenistik sikkelik hazine bugün Silifke Müzesi’nde. Kaleye ilçe merkezinden kısa bir yolla çıkılıyor. İlçenin doğa tarafını ise Gezende Kanyonu temsil ediyor. Göksu havzasının yukarı kesiminde, Ermenek Çayı’nın sert kaya içine açtığı kanyon boyunca dört kilometrelik bir bölümde, suyun döndürdüğü taşların milyonlarca yılda oyduğu çukurlar sıralanıyor. Yürüyüş, kano ve fotoğraf için ilgi gören kanyonun suyu, yukarıdaki baraj nedeniyle yılın büyük bölümünde azalabiliyor. Meydancık buluntularını görmek için Silifke’de gezilecek yerler yazımızdaki müze bölümüne, ilin geri kalanı için Mersin’de gezilecek yerler rehberimize bakabilirsiniz.
Gülnar’da konaklama iki ayrı yüze sahip. Yayladaki ilçe merkezinde birkaç şehir oteli ve pansiyon bulunuyor; Meydancık’a, kanyona ya da Ermenek yönüne gidecekler için pratik bir üs. Asıl tatil konaklaması ise kıyıda. Büyükeceli ve Yanışlı çevresinde sahile yakın oteller ve yazlık evler var; ilçenin kendi plaj kıyısı kısa olduğu için seçenek sayısı sınırlı. Tarih girdiğinizde ilçedeki uygun tesisleri ve güncel fiyatları Tatilox’ta görebilirsiniz. Evcil hayvanınızla seyahat ediyorsanız hayvan dostu oteller listesine göz atabilirsiniz. Daha geniş bir sahil seçeneği arıyorsanız doğudaki Silifke otelleri Taşucu ve Boğsak koylarıyla, batıdaki Bozyazı’daki tesisler ise temiz koylarıyla öne çıkıyor. İlin tüm seçenekleri için Mersin’deki otellere göz atabilirsiniz.
Gülnar nerede, Mersin’e kaç km?
Gülnar, Mersin’in batısında, Silifke ile Anamur arasındaki dağlık kesimde bir ilçe. Mersin şehir merkezine karayoluyla yüz elli kilometre kadar uzakta. Mersin’den gelirken önce sahil yolundan Silifke’ye, oradan dağ yoluna dönülüyor; yol yükseldikçe virajlanıyor, bu yüzden mesafeye bakıp süre tahmin etmek yanıltıcı olabilir. Kıyıdaki Büyükeceli ise Mersin–Antalya karayolunun hemen üstünde.
Gülnar’ın denize kıyısı var mı?
Var. İlçe merkezi yaylada olsa da ilçe sınırı güneyde Akdeniz’e iniyor. Büyükeceli ve Yanışlı kıyıdaki başlıca yerleşimler; ikisi de Mersin–Antalya sahil yolunun üzerinde. Merkezden Büyükeceli’ye otuz beş kilometre kadar bir yol var. Yani Gülnar’da kalıp günübirlik denize inmek mümkün, ama deniz tatili düşünenlerin doğrudan kıyıda kalması daha rahat.
Gülnar’da denize girilecek yerler nereler?
Denize girilen yerler Büyükeceli ve Yanışlı çevresindeki kumsallar ve küçük koylar. Yanışlı’nın sahili ve kıyıdaki deniz mağarası özellikle yazın merak edilen noktalar arasında. Bu kıyı büyük tatil merkezlerinden uzak olduğu için tesis, şezlong ya da cankurtaran her plajda bulunmayabilir; yanınıza su ve gölgelik almanız iyi olur. Kıyının bir kısmının santral sahasına ayrıldığını ve girişin kısıtlı olduğunu da hesaba katın.
Gülnar adı nereden geliyor?
Kasaba eskiden Anaypazarı ya da Hanaypazar olarak biliniyordu, bugünkü Gülnar adı Cumhuriyet döneminde verildi. Adın kaynağı hakkında farklı anlatılar var. Yörede sık anlatılan rivayet, adı Türkmen boylarıyla birlikte gelen Gülnar Hatun’a bağlıyor. Ancak bu bağı doğrulayan kesin bir kaynak yok; kıyıdaki Büyükeceli’nin adını ise onun diğer adı olan Büyük Ece’den aldığı da söyleniyor.
Gülnar’ın rakımı kaç, havası nasıl?
İlçe merkezi dokuz yüz altmış metre civarında. Bu yükseklik, sahilin bunaltıcı nemli yazından belirgin şekilde daha serin ve kuru bir hava demek; yaz geceleri hırka gerektirebiliyor. Kışlar ise soğuk geçiyor ve yağışın çoğu bu mevsimde düşüyor. Kıyıdaki Büyükeceli ve Yanışlı’da ise tipik Akdeniz iklimi yaşanıyor; merkezle aradaki sıcaklık farkını aynı gün içinde hissetmek mümkün.
Meydancık Kalesi nerede, neden önemli?
Meydancık Kale, Gülnar merkezine on bir kilometrelik bir yolla bağlı, yedi yüz metre kadar yükseklikteki bir tepede. Antik adı Kirşu; Luvilerin Pirindu Krallığı’nın başkenti olarak biliniyor ve Babil kroniklerinde de adı geçiyor. Alanda Hitit kralı Muvattali’nin bir mühür baskısı da bulundu. En dikkat çekici buluntu, beş bin iki yüzü aşkın sikkeden oluşan hazine; Silifke Müzesi’nde sergileniyor. Kalenin büyük bölümü yıkılmış durumda, bu yüzden ziyareti müzeyle birleştirmek daha doyurucu olur.
Gezende Kanyonu nerede, nasıl gidilir?
Gezende Kanyonu, Gülnar ilçe merkezine otuz kilometre kadar mesafede, Ermenek Çayı’nın vadisinde. Kanyona ilçe merkezinden çıkan yollarla ulaşılıyor; bir kısmı stabilize olduğu için yağışlı günlerde araçla gitmek zorlaşabiliyor, en rahat dönem yaz. Kanyonun tabanında dev kazanlar denen, suyun oyduğu çukurlar görülüyor. Baraj nedeniyle su seviyesi değişken olduğundan, kano ya da kanyon yürüyüşü planlıyorsanız yerel rehberlerle iletişime geçin.
Akkuyu Nükleer Santrali nerede, Gülnar’da mı?
Evet. Santral, Gülnar’ın kıyı kesiminde, Büyükeceli yakınlarındaki Akkuyu mevkiinde kuruluyor. Bu kıyının seçilmesinde nüfusun seyrek ve deprem riskinin düşük olması gerekçe gösterildi. Santral sahası çevresine giriş kısıtlı; kıyıda tatil yapmayı düşünenler konaklayacakları yerin konumunu haritadan kontrol edebilir.
Büyükeceli nerede, nasıl bir yer?
Büyükeceli, Gülnar’a bağlı, Toros eteklerinde denize üç kilometre kadar mesafede kurulmuş bir kıyı mahallesi; yeni yapılar neredeyse sahile kadar iniyor. Mersin’e yüz kırk kilometre, Gülnar merkezine otuz beş kilometre kadar uzakta. Geçim büyük ölçüde tarım, balıkçılık ve hayvancılıkla sağlanıyor; domates, salatalık ve patlıcan başlıca ürünler. Sakin bir kıyı kasabası olduğu için tatil seçenekleri sınırlı ama kalabalık yok.
Gülnar’a Mersin’den otobüs var mı?
Mersin ile Gülnar arasında otobüs seferleri yapılıyor. Kıyıdaki Büyükeceli ve Yanışlı ise Mersin–Antalya arasında çalışan otobüslerin geçtiği güzergâh üzerinde. Sefer saatleri sezona göre değiştiği için güncel bilgiyi otogardan ya da firmadan almanız gerekiyor.
Gülnar’da otel var mı, nerede kalınır?
Var, ancak seçenek sayısı az. Yayladaki merkezde küçük oteller ve pansiyonlar var, deniz kenarındaki seçenekler ise iki kıyı mahallesinde toplanıyor. Meydancık’ı ve kanyonu gezecekseniz merkezde, deniz tatili için kıyıda kalmak mantıklı. Daha fazla seçenek isterseniz Silifke’nin Taşucu tarafı ya da Bozyazı’daki tesisler de makul mesafede.
Gülnar’da yazlık ya da ev kiralanır mı?
Büyükeceli ve Yanışlı kıyısında yazlık evler var; bunların bir bölümü yaz aylarında kiraya veriliyor. Kısa süreli tatil kiralamalarında evin Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan alınmış izin belgesi olup olmadığını sorun; belgesiz kiralamada sorun yaşarsanız haklarınızı aramanız zorlaşabilir. Kalabalık ailelerin ve uzun süre kalacakların tercihi genellikle kıyıdaki yazlıklar oluyor.