Toroslar’ı tek bir yer gibi anlatmak zor. Aşağıda, Mersin’in kuzey mahallelerini kapsayan, fabrikaları ve kalabalık caddeleriyle Tarsus’tan sonra ilin en çok nüfusa sahip ilçesi var; şehirde yaşayanların neredeyse üçte biri burada oturuyor. Yukarıda ise aynı ilçenin sınırları Toros Dağları’nın güney yamaçlarına tırmanıyor ve yol, her virajda biraz daha serinleyen yayla mahallelerinden geçiyor. Bunların en eskisi Gözne. Mersinli ve Tarsuslu aileler daha on dokuzuncu yüzyılda yazları buraya taşınmaya başlamış; toprak sahipleri hafta içi şehirde kalıp hafta sonları ailelerinin yanına çıkarmış. Kurtuluş Savaşı yıllarında Gözne, Kuvayı Milliye’nin örgütlendiği merkezlerden biriydi. Daha yukarıdaki Arslanköy, ilin en serin yerleşimlerinden biri; eski adı Efrenk ve halk şairleri Karacaoğlan ile Dadaloğlu’nun burada bir süre yaşadığına inanılıyor. Güzelyayla’nın ilk sakinleri Sarıkeçili Türkmenleri, bugün ise yamaçları şeftali bahçeleri kaplıyor. Ayvagediği’nde üzüm, elma ve kayısı yetişiyor; Soğucak ve Kepirli ise şehre en yakın, günübirlik çıkılabilen yaylalar. Şehrin içinde kalan Yumuktepe Höyüğü’nde ise Anadolu’nun bilinen en eski yerleşimlerinden birinin üst üste yirmi üç katmanı ortaya çıkarıldı.
Yayla yolunun ilk durağı genellikle Gözne Kalesi. Kasabanın güneyinde, sarp bir kayalığın üstünde iki ayrı yapı duruyor: doğudakinin tonozlu salonu ve dört kulesi büyük ölçüde ayakta, batıdaki altıgen kule ise iki katlı bir burç. Ayvagediği’nin doğusundaki Çandır Kalesi bölgenin en etkileyici ortaçağ kalıntısı sayılabilir. Ermeni kaynaklarında Paperon adıyla geçen kale, Kilikya Ermeni Krallığı döneminde Hetum hanedanının önemli merkezlerinden biriydi. İçeri kayaya oyulmuş uzun bir merdivenle giriliyor; tarihçi ve diplomat Kumandan Sempad’ın babası adına yaptırdığı kilisenin duvarları hâlâ seçilebiliyor. Soğucak’ın eski adı Belenkeşlik, kasabanın yanındaki iki katlı ortaçağ köşkü de aynı adla anılıyor; üst katında okçular için açılmış sekiz mazgal var. Arslanköy’ün güneyinde, sulama için yapılmış gölet yüksek dağların arasında sakin bir mola noktası. Bu yaylalardan birinde geçen bir hafta sonunun izlenimleri için Arslanköy bungalov tatili yazısına, Ayvagediği’ndeki konaklama deneyimine ya da Soğucak Yaylası’nda yapılacak aktiviteler rehberimize göz atabilirsiniz.
Toroslar’da kalacak yer arayanların neredeyse tamamı ilçenin dağ tarafına yöneliyor. Kepirli ve Gözne’de şehre yakın bungalovlar ve dome çadırlar, Ayvagediği’nde restoranlı doğa tesisleri, Arslanköy’de ise göl manzaralı ahşap evler, taş evler ve tiny house’lar listeleniyor. Yükseldikçe yaz geceleri belirgin şekilde serinlediği için şömineli birimler yalnızca kış için değil, ağustos akşamları için de tercih ediliyor; ısıtmalı havuzlu ve jakuzili seçenekler de bu bölgede yaygın. Tarih girdiğinizde ilçedeki her tesisin o geceye ait fiyatı Tatilox’ta listeleniyor. Soğuk havada ateş başında oturmak isteyenler Mersin’deki şömineli bungalovlara, sonbaharda da havuza girmek isteyenler Mersin ısıtmalı havuzlu tesisler listesine, çiftler jakuzili Mersin bungalovları sayfasına bakabilir. Benzer bir dağ havası için Tarsus’un kuzeyindeki Çamlıyayla’da konaklama seçenekleri de var; şehir merkezinde kalmak isteyenler Yenişehir’deki otellere, ilin tamamı için Mersin bungalov ve otel listesine geçebilir.
Gözne Yaylası nerede, Mersin’e kaç km?
Gözne, Mersin’in Toroslar ilçesine bağlı bir yayla mahallesi. Şehir merkezinin kuzeyinde, yaklaşık yirmi sekiz kilometre uzakta. Yol asfalt ve dört mevsim açık, ama son kısmı virajlı olduğu için sisli ya da yağışlı havalarda yavaş gitmek gerekiyor. Kasabanın bazı noktalarından aşağıda Mersin’i ve denizi görmek mümkün.
Gözne Yaylası’nın rakımı kaç, yazın ne kadar serin?
Kaynaklar Gözne’nin yüksekliğini bin ile bin iki yüz metre arasında veriyor; kasaba yamaca yayıldığı için hangi mahallede olduğunuza göre değişiyor. Sahilin nemli sıcağı burada yerini daha kuru ve serin bir havaya bırakıyor, özellikle akşamları fark belirgin. Yine de öğle saatlerinde güneş yakıcı olabiliyor; serinlik için asıl beklenen saatler sabah ve gece.
Gözne Kalesi’ne nasıl gidilir, giriş ücreti var mı?
Kale, kasabanın güney ucunda, sarp bir kayalığın üzerinde. Kaleye yalnızca kuzey tarafından, Gözne içinden geçen yolla ulaşılıyor. Kale bir müze gibi düzenlenmiş değil ve kaynaklarda giriş ücretine dair bir bilgi yer almıyor; ziyaret koşullarını kasabada sormak en doğrusu. Kayalık zemin düzensiz; spor ayakkabı giyin ve çocukları duvar kenarlarında yalnız bırakmayın. Çevresindeki çamlık alan piknik için de kullanılıyor.
Arslanköy nerede, rakımı kaç?
Arslanköy, Toroslar’a bağlı, Mersin’den yolla elli kilometreyi biraz aşan mesafedeki bir dağ mahallesi. Yüksekliği bin dört yüz metreyi geçtiği için temmuzda bile akşamları kalın bir üst gerekebiliyor. Yörede elma ve şeftali bahçeleri var. Köyün güneyinde, erken Bizans dönemine uzanan ve sonradan onarılmış küçük bir garnizon kalesinin kalıntıları duruyor.
Arslanköy Göleti’nde ne yapılır?
Gölet aslında tarım arazilerini sulamak için yapılmış yapay bir su birikintisi; bin üç yüz metreyi aşan yükseklikte, Arslanköy’ün güneyinde. Kenarında yürüyüş yapmak, fotoğraf çekmek ve dağ havasında oturmak en yaygın uğraşlar. Balık tutmak ya da suya girmek isteyenler, sulama göletlerinde kuralların değişebileceğini düşünerek önce yerel muhtarlığa ya da tesis sahiplerine danışmalı.
Gözne ve Arslanköy’e otobüs var mı?
Var. Mersin’den Gözne ve Soğucak yönüne günün belli saatlerinde minibüs ve otobüs seferleri yapılıyor, Arslanköy ve Ayvagediği yönüne de toplu taşıma bulunuyor. Ancak seferler şehir içine göre seyrek ve saatleri dönem dönem değişiyor. Yola çıkmadan önce güncel saatleri belediyenin ulaşım hattından ya da uygulamasından öğrenin; akşam son seferi kaçırırsanız yaylada taksi bulmak kolay olmayabilir.
Kepirli nerede, Kepirli’de bungalov var mı?
Kepirli, Mersin’in yaklaşık yirmi kilometre kuzeyinde, dokuz yüz metre kadar yükseklikte bir Yörük köyü. Şehre tepeden bakan konumuyla bilinir; yaylalara çıkan yolun üstünde olduğu için yol kenarındaki restoranlar yukarı çıkanların mola yeri. Yükseklik Gözne ve Arslanköy’den daha az olduğu için yazın biraz daha sıcak, ama şehre yakınlığı kısa kaçamaklar için avantaj. Köyde havuzlu ve jakuzili bungalovlar bulunuyor.
Çandır Kalesi nerede, hikayesi ne?
Çandır Kalesi, Ayvagediği’nin doğusunda, Mersin’in kırk kilometre kadar kuzeyinde bir platonun üstünde. Tarihçilerin çoğu burayı Ermeni kaynaklarındaki Paperon ile eşleştiriyor; Bizans imparatoru Zenon’un bir süre burada saklandığı da anlatılıyor. Ortaçağda kale, Orta Anadolu’ya inen iki yolu denetleyen bir soylu yurdu olarak kullanıldı. Kumandan Sempad’ın babası için yaptırdığı kilise kısmen ayakta. İçeri, kayanın dik yüzüne oyulmuş ve yer yer tonozla örtülü yüzü aşkın basamaklı bir merdivenle giriliyor.
Mersin yaylalarına kar yağar mı?
Yağar. Gözne, Ayvagediği ve benzer yükseklikteki yaylalar soğuk hava dalgalarında beyaza bürünüyor; daha yüksekteki Arslanköy’de kar örtüsü daha uzun kalabiliyor. Sahilde kar neredeyse hiç görülmediği için kar yağdığı günlerde şehirden çok sayıda kişi yaylaya çıkıyor ve yollar kalabalıklaşıyor. Kışın gidecekseniz zincir ya da kış lastiği bulundurun, virajlı yollarda gece yolculuğundan kaçının.
Mersin’e en yakın yaylalar hangileri?
Şehre en yakın olanlar Toroslar ilçesindeki yaylalar. Kepirli ve Soğucak yirmi kilometre civarında, Gözne biraz daha ileride. Ayvagediği ve Güzelyayla otuz ile kırk kilometre arasında, Arslanköy ise elli kilometreyi geçiyor. Yükseldikçe hava serinliyor ama yol da uzuyor; günübirlik bir kaçış için Gözne ve Soğucak, birkaç gece kalıp gerçekten serin bir hava arayanlar için Arslanköy daha uygun.
Gözne’de mi kalmalı, Arslanköy’de mi?
Seçim, yaylada ne aradığınıza bağlı. Gözne şehre yakın, marketi, sağlık ocağı ve çay ocaklarıyla gündelik ihtiyaçları karşılayabilen eski bir yazlık kasaba; akşam şehre inip sabah geri çıkmak bile mümkün. Arslanköy daha uzakta ve daha yüksekte, hava belirgin şekilde serin, çevresi daha sessiz. Sıcaktan kaçıp hareketli bir yayla havası istiyorsanız Gözne, uzun bir hafta sonunu dağın içinde geçirmek istiyorsanız Arslanköy daha mantıklı.
Mersin Toroslar bungalov evleri fiyatları neye göre değişiyor?
Fiyatı en çok tarih belirliyor: yaz ayları ve bayramlar, Mersin’in sıcağından kaçanlar nedeniyle yaylada da en yoğun dönem. Kar yağdığı hafta sonları da talep artabiliyor. Aynı tarihte özel havuz, jakuzi, şömine ya da ısıtmalı havuz gibi özellikler fiyatı yükseltiyor; kişi sayısı arttıkça büyük taş evler ve villalar kişi başına daha makul hale gelebiliyor.
Yumuktepe Höyüğü nerede, gezilebilir mi?
Yumuktepe, Mersin şehrinin içinde, Toroslar ilçesinin sınırlarında kalan bir höyük. Kazıları ilk olarak Liverpool’dan gelen John Garstang başlattı, daha sonra Türk ve İtalyan ekipler çalışmaları sürdürdü. Höyükte Neolitik dönemden Orta Çağ’a kadar uzanan yerleşim katmanları ortaya çıkarıldı. Höyükte ziyaretçi için düzenlenmiş bir gezi yolu ya da tabela sistemi beklemeyin, girişin açık olup olmadığını da önceden öğrenin. Buradan çıkan çanak çömlek ve aletler için Mersin Arkeoloji Müzesi’ndeki salonlar daha iyi bir adres.
Soğucak Yaylası nerede, kamp yapılır mı?
Soğucak, Mersin’in yirmi dört kilometre kadar kuzeyinde, Gözne yolundan sola ayrılan bir yol üzerinde. Çam ormanlarıyla çevrili, Mersinlilerin yazlık evlerinin çok olduğu bir yayla. Çevrede çadır kuranlar oluyor, ancak resmi bir kamp alanı bulunup bulunmadığını ve ateş yakma yasağını gitmeden kontrol edin; yaz aylarında orman yangını riski nedeniyle ormanlık alanlara girişte kısıtlama getirilebiliyor.