Dörtyol

Adını üzerinde kurulu olduğu kavşaktan alan Dörtyol, Hatay'ın kuzey ucunda, İskenderun Körfezi'nin başında yer alıyor. Amanos Dağları'nın arkasında kaldığı dar kıyı şeridi, hem Anadolu'yu Hatay'a bağlayan ana karayolunun hem de bölgenin turunçgil üretiminin merkezi. 1939'da Hatay'ın Türkiye'ye katılmasından önce Adana vilayetine bağlıydı; bugün de ilçenin ticari bağları kısmen kuzeye, Çukurova'ya doğru uzanıyor. Kıyıdaki liman ve petrol tesisleri de ilçenin ticari kimliğinin bir parçası. İlçe aynı zamanda Kurtuluş Savaşı'nın ilk kıvılcımının burada çaktığı iddiasıyla da anılıyor.

Kinet Höyük: belki de antik İssos

Dörtyol'un İskenderun Körfezi kıyısında, denizden yalnızca birkaç yüz metre içeride yükselen Kinet Höyük, Geç Neolitik'ten Helenistik döneme, yani MÖ 5000'den MÖ 50'ye kadar kesintisiz iskan görmüş bir liman yerleşimi. Bilkent Üniversitesi'nden Marie Henriette Gates başkanlığında 1992-2012 arasında sürdürülen kazılar, höyüğün iki limanı olduğunu ve Ortaçağ'da Haçlılar döneminde bir seramik ve demir işleme merkezi haline geldiğini ortaya koydu. Höyükte MÖ 2. binin ikinci yarısına tarihlenen Hitit etkisi taşıyan buluntular da ele geçmiş. Araştırmacılara göre höyük, MÖ 333'te Büyük İskender'in Pers Kralı III. Darius'u yendiği ünlü İssos Savaşı'nın yaşandığı antik İssos kentiyle aynı yer olabilir.

İlk Kurşun Anıtı ve Müzesi

Özerli Mahallesi'ndeki İlk Kurşun Anıtı ve Müzesi, Dörtyol'un milli tarihteki yerini simgeliyor. 19 Aralık 1918'de, işgal kuvvetlerine karşı Özerli köyünden Mehmet Çavuş'un ateşlediği kurşun, Kurtuluş Savaşı'nın ilk direniş kıvılcımlarından biri kabul ediliyor; anıt bu olayın anısına 1994'te dikildi. Yakınındaki üç katlı müzede, dönemin önde gelen isimlerini betimleyen balmumu heykeller ve Atatürk Evi ziyarete açık.

Mancınık Kalesi ve Kırık Köprü

Amanos Dağları'nda, 700 metre yükseklikte kayalıklar üzerine kurulu Mancınık Kalesi, kitabesine göre 1290'da Ermeni Kralı Hethum tarafından inşa edilmiş; Konaklı (Rabat) köyünden araçla yaklaşık 6 kilometre. Define avcılarının verdiği zarar yapıyı bir hayli yıpratmış olsa da manzarası hâlâ etkileyici. Merkeze daha yakın bir başka iz ise Deliçay üzerindeki Kırık Köprü — Roma-Bizans dönemine, 6. ile 8. yüzyıllar arasına tarihlenen bir taş köprü.

Turunçgilin merkezi: Dörtyol mutfağı ve festivali

Dörtyol'un ekonomisi büyük ölçüde turunçgile dayanıyor; portakal, mandalina ve turunç bahçeleri ilçenin kırsalını çevreliyor. Bu kimlik her yıl aralık ayında, İlk Kurşun'un yıldönümüne denk gelen günlerde düzenlenen İlk Kurşun Kültür, Sanat ve Turunçgil Festivali'nde de öne çıkıyor: konserler, sergiler ve gösterilerin yanında turunçgil tanıtımına ayrılmış bir program yürütülüyor.

Doğa molaları

Merkeze yaklaşık 8 kilometre uzaklıktaki Çökek Yaylası, kısa bir araç yolculuğuyla ulaşılabilen yeşil bir mola noktası; Topaktaş Yaylası da benzer bir manzara sunuyor. Kapılı köyündeki Kapılı Değirmen Şelalesi, 15-20 metreden dökülen suyuyla toplu taşımayla bile ulaşılabilen bir doğa durağı. Denizle bağlantı arayanlar için ise Yeşilköy Sahil Parkı, ilçe halkının piknik ve mesire alanlarından biri.

Dörtyol'a nasıl gidilir, nerede kalınır

Dörtyol, İskenderun'a yaklaşık 25-30 kilometre, Hatay Havalimanı'na ise 70 kilometre civarında; O-53 karayolu ilçeyi Adana yönünden gelen trafiğin Hatay'a giriş noktalarından biri yapıyor. İskenderun'dan geçenler için Dörtyol, güzergaha kolayca eklenebilecek bir tarih molası. Konaklama seçenekleri sınırlı olduğundan, çoğu ziyaretçi İskenderun'u üs alıp Dörtyol'a günübirlik çıkıyor; rotanızı netleştirdikten sonra Tatilox üzerinden Dörtyol ve İskenderun'daki oteli karşılaştırabilirsiniz.

Dörtyol kimler için uygun

Dörtyol, plaj tatili arayanlardan çok, Kurtuluş Savaşı tarihine ve arkeolojiye meraklı gezginlere hitap ediyor. Kinet Höyük ve İlk Kurşun Anıtı bir günlük bir kültür molası için yeterli; Amanos'un yaylalarında vakit geçirmek isteyenler için de ayrı bir durak.